|
|
|||||||
| Üye Ol | Yardım | Üye Listesi | Takvim | Arama | Yeni Mesajlar | Tüm Mesajları Okunmuş Say |
 |
|
|
LinkBack | Seçenekler | Stil |
16-10-2008, 10:14
|
#1 (permalink) |
Etiyopya (Habeşistan) ve Etiyopya Tarihi
Etiyopya
Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti (Ityopp'ya Federalawi Demokrasiyawi Ripeblik) Türkçe'deki diğer adı Habeşistan olan bir doğu Afrika ülkesidir. Komşuları Sudan, Eritre, Cibuti, Somali, Kenya ve Uganda'dır. Başkenti Addis Ababa, yüzölçümü 1.127.127 km², nüfusu 65,3 milyon civarıdır. Ülkenin Kızıldeniz'le bağlantılı parçası olan Eritre 1993'te bir referandum sonrasında Etiyopya'dan bağımsız bir ülke haline geldi. Tarihi Etiyopya,asyanın aslında batısındadır ama herkes inkar etmektedir.bu nedenleaslında MÖ1237yy önce kurulmuştur Afrika'nın (ve dünyanın) en eski bağımsız uluslarındandır. 1936-1941 yılları arasında İtalya'nın işgali dışında hiçbir ülkeye bağımlı olmamış, tarih kayıtlarında hakkında çok şey aktarılmış bir ülkedir. Bilim adamları Afar bölgesinde 3 milyon yıllık insan iskeleti kalıntıları bulmuşlardır. Ülke hakkında tarih kayıtları yaklaşık M.Ö.5000 yılına dayanmakta olup, bu devirde zamanın Mısır firavunlarının Kızıldeniz boyunca altın, fildişi, tütsü ve köle aramak üzere yaptırdıkları keşiflerde buraya geldikleri tahmin edilmektedir. Ülkenin Eski Ahit'teki Kral Süleyman (Hz.Süleyman) ve Saba Kraliçesi hikayesinde geçmesi, Hıristiyanlığı ilk kabul edenler arasında bu topraklardaki Aksum Krallığı'nın olması, İslamiyet'in doğuşunda Bilal-ı Habeş (Habeşistanlı Bilal)'in ilk inananlardan biri olması, ilk Müslümanlar'dan bazılarının Habeşistan'a "muhaceret" etmesi Etiyopya'nın üç büyük dinin tarihinde de önemli bir yer kapladığını göstermektedir. Etiyopya'nın etnik yapısı karmaşıktır. Halkın önemli bir kesimi Sami (Habeşçe) veya Kuşi dil konuşur. Sami dil konuşanlar kendilerini 'Habeşa' olarak nitelerlerse de diğer etnik gruplar bu nitelemeyi kabul etmez.  Kültür
Etiyopya kültürü kaynağını mısır ve yunanistan'dan alır. eski monarşi 1880'de italya tarafından saldırıya uğradı ancak 1936'da yeni bir italyan saldırısına dek bağımsızlığını korudu. 1941'de ingiltere ülkeyi özgürlüğüne kavuşturdu. son imparator l. harle selassie 1931'de bir parlamento ve düzeni kurdu ancak bütün siyasal partileri kapattı. 1970'lerde yaşanan kuraklık nedeniyle yüzbinlerce kişi öldü. ordunun isyanı ve öğrenci gösterileri sonucu 1974'te selassie tahttan indirildi. cunta, tek partili sosyalist bir devlet oluşturarak başarılı bir toprak reformu gerçekleştirdi. muhalefet şiddet yoluyla bastırıldı. m.s. 330'da benimsenmiş olan kobt kilisesi'nin etkisi önlendi ve 1975'te monarşi lağvedildi. rejim kanlı darbelerle, sudan ve somali'nin yardımları ile desteklenen siyasi grupların isyanları ile karşı karşıya kaldı. 1977'de sscb ile işbirliği antlaşmaları yapılırken, bir zamanlar en önemli müttefik olan abd ile ilişkiler kötüleşti. 1978'de sovyet ve küba birlikleri somali güçlerinin yenilgiye uğratılmasına yardım etti. etyopya ve somali 1988'de bir barış antlaşması imzaladı... 1984'te milyonları açlığa ve ölüme sürükleyen yaygın kuraklık sonucu dünya çapında bir yardım çabası başladı. 1988'de eritre*'li gerillaların zaferi hükümetin, kuraklığa uğramış bölgelerde yabancıların ve işçilerin yardım çalışmalarını yarıda kestirmesine yol açtı. 1994'te etiyopya'da kuraklık sonucu yeni bir kıtlık yaşandı. etiyopyalı halkın devrimci demokratik cephesi (eprdf), *şubat 1991'de hükümete karşı büyük bir saldırı düzenledi. mayıs'ta başkan haile mariam mengist ülkeyi terketti. eprdf idareyi ele geçirerek geçici bir hükümet kurdu.
_______________________________
 |
|
|
    
|
|
16-10-2008, 10:14
|
#2 (permalink) |
|
ETİYOPYA'YA İLİŞKİN BİLGİLER YÜZÖLÇÜMÜ: 1.223.600 km2. NÜFUS: 45.959.000 (1987). BAŞKENT: Addis Ababa. YÖNETİM: Tek meclisli, tek partili halk cumhuriyeti. DOĞAL YAPI: Dağlık bir ülkedir. En yüksek dağı Daşan, 4.620 metre yüksekliğindedir. En büyük gölü Tana; en uzun ırmağı Mavi Nil'dir (Bahrülazrak). DIŞARIYA SATILAN ÜRÜNLER: Kahve, deri, tahıl, bak*lagiller ve yağlı tohumlar. ÖNEMLİ KENTLER: Addis Ababa, Asmara, Desiye, Dire-dava, Gondar. Etiyopya yüzey şekilleri bakımından enge*beli bir ülkedir. Batısında, deniz düzeyinden yüksekliği 1.500-2.500 metreyi bulan geniş yaylalar yer alır. Bu yaylalar kuzeyden güne*ye doğru uzanan sıradağlar, derin boğaz ve kanyonlarla kesilir. Engebeli bölge doğuya doğru gidildikçe yerini alçak düzlüklere bıra*kır. Kuzeyde Kızıldeniz kıyısında ve güney*doğuda çöl görünümlü alçak düzlükler yer alır. 4.620 metre yüksekliğindeki Daşan Dağı ülkenin en yüksek dağıdır. Etiyopya'nın batısında Atbara, Mavi Nil (Bahrülazrak) ve Sobat ırmakları kuzeybatı ve batı yönünde uzanan derin vadiler boyunca akarak. Nil Irmağfyla birleşirler. Her yıl mayıs ile eylül ayları arasındaki bol yağışlı dönemde kabarıp taşan bu ırmaklar alüvyon*lu toprakları batıdaki Nil vadisine sürükler. Doğu yönünde akan Ağuaş İrmağı çöl bölge*sindeki bataklık ve tuz göllerine karışarak, Kızıldeniz'e ulaşamadan yok olur. Etiyopya' nın en büyük gölü olan Tana kuzeybatıdadır. Öteki göller Rift vadisi boyunca uzanır. Güneybatıdaki yağış alan alçak bölgelerde ve serin yaylalarda ormanlar ve koruluklar yer alır. Ormanlarda 100'ü aşkın ağaç çeşidi vardır. Çöl ve yarı çöl alanlar dikenli çalılıklar ve fundalıklarla kaplıdır. Bu kesimler yağışlardan hemen sonra yeşerse de, birkaç hafta sonra kuruyarak yeniden eski durumuna döner.Etiyopya hayvan varlığı bakımından olduk*ça zengindir. Yoğun yerleşim alanlarının dı*şındaki bölgelerde aslan, zebra, devekuşu, maymun, fil ve antilop; ırmak ve göl alanla*rında ise suaygırları ve timsahlar yaşar. Etiyopya'nın kuzeydoğusunda yer alan Eritre önceleri bir İtalyan sömürgesiyken da*ha sonra Etiyopya'nın bir eyaleti olmuştur. Eritre'nin, Kızıldeniz üzerinde Babülmendep Boğazı'nın kuzey kıyılarında, oldukça yoğun bir yerleşim bölgesi vardır. Yağış miktarların-daki büyük farklılıklar ve çekirge sürülerinin saldırıları tarımın gelişmesini engellediği için yoksul bir yöredir. Eritreliler'in yaklaşık yüzde 70'i Müslü*man'dır. Halkın çoğunluğu dağlık bölgelerde yaşar. Buradaki tek büyük yerleşim bölgesi, aynı zamanda yönetim merkezi de olan Asma-ra'dır. Asmara, 64 km uzaklıkta olan Kızılde-niz'deki Massava limanına demiryoluyla bağ*lanır. Kıyıdaki ovaların sulanabilir yerlerinde az miktarda pamuk ve tahıl üretilir. Halkın çoğunluğu göçebedir. Bir bölümü ise zamk ve reçine toplayarak geçinir. Otlakların az olma*sına karşın sığır, koyun ve keçi beslenir. Eritre 1980'lerden beri Kuzey Afrika'nın aç*lıktan en fazla etkilenen bölgelerinden biridir.Eritre'nin toplam nüfusu 2.704.000, yüzöl*çümü 47.400 knf'dir. Etiyopya "yanık tenli insanlar ülkesi" anla*mına gelir. Ne var ki. Etiyopya'nın yerli halkı olarak kabul edilen Amharalar ülkenin ku*zey kesiminde yaşarlar. Orta kesimlerde, kala*balık bir grup olan ve Amharalar'dan daha siyah tenli olan Gallalar yaşar. Bunlardan başka Somaliler, Afarlar ve Tigreler ve Tigrinyalar ülkede yaşayan belli başlı topluluk*lardır. Etiyopya'ya Hıristiyanlık Mısır yoluyla gir*miş ve 4. yüzyılda resmi din olarak benimsen*miştir. Günümüzde Hıristiyanlar çoğunlukta*dır. Müslümanlar Kızıldeniz kıyılarında, gü*neydoğudaki çöllerde ve batıdaki sınır boyla*rında, Yahudiler ise kuzeybatıda Gondar yöresinde toplanmışlardı. Büyük bir açlığın yaşandığı 1985 yılında bu yöredeki Yahudiler İsrail'e göçtüler. Resmi dil Amhara dilidir. Amhara'ya ben*zeyen Tigrinya'dan başka, Arapça da içinde olmak üzere çeşitli diller konuşulur. Şiddetli ısı değişikliklerinin olmadığı, bol yağışlı ve ekime elverişli yüksek yaylalarda yaşayan halk tarım ve hayvancılıkla geçinir. Başlıca tarım ürünleri darı, arpa, mısır, buğ*day, baklagiller ve yağlı tohumlardır. Eti*yopya'nın dışarıya sattığı en önemli ürün kahvedir. Meyvecilik daha çok alçak bölge*lerde yaygındır. Koyun, keçi, sığır ve develer*den elde edilen yün ve derinin büyük bir bölümü dışarıya satılır. Ülke ekonomisinde önemli bir yer tutma*yan sanayi, dokumacılık, besin, tütün ve şeker işlemeciliğinden oluşur. Etiyopya'nın ulaşım sistemi gelişmemiştir. Başkent Addis Ababa Cibuti'ye karayoluyla, Massava da Asmara'ya demiryoluyla bağlanır . Addis Ababa ve Asmara'da ulus*lararası havaalanları vardır. Tarih Batılı devletlerin bölgede üstünlük kurma mücadelesi 17. ve 18. yüzyıl boyunca sürdü. 1869'da açılan Süveyş Kanalı Avrupa ile Etiyopya arasındaki ulaşımı büyük ölçüde kolaylaştırdı. 1885'te Massava'yı işgal eden İtalyanlar. 1889'da Eritre'nin tümünü ele geçirdiler. 1896'da Etiyopya'nın içlerine doğ*ru yayılan İtalyanlar ağır bir yenilgiye uğradı*lar. Ama 1931'de büyük bir orduyla yeniden saldırarak Etiyopya'nın tümünü ele geçirdi*ler. Sürgüne gönderilen İmparator Haile Selasiye 1941'de, II. Dünya Savaşı'nda İtalya" nın müttefik güçler tarafından yenilgiye uğra-tılmasından sonra ülkesine geri döndü. Eritre'nin Etiyopya'dan ayrılmasını isteyen bağımsızlık yanlıları ile yönetim arasında 1960'lardaki kıtlık ve açlık döneminde başla*yan çatışma uzun bir iç savaşa dönüştü. Haile Selasiye 1974'te düzenlenen bir askeri darbeyle tahttan indirildi; bir yıl sonra da öldü. 1977'de Yarbay Mengistu Haile Mariam ülkede denetimi ele geçirdi. 1983-85 yıllarında Kuzey Afrika'da baş gösteren açlıktan en çok etkilenen ülke Eti*yopya oldu. 1987'de hazırlanan bir anayasa taslağı halkoylamasıyla kabul edildi; kurulan Ulusal Meclis Mengistu'yu devlet başkanlığına atadı. Etiyopya'da siyasal ve ekonomik dengeyi sağlama çabaları bugün de sürmektedir.
_______________________________
|
|
|
|
|
|
| Konuyu toplam 1 üye okuyor. (0 kayıtlı üye ve 1 misafir) | |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|
Normal
